Ikon, idola, interim, ironi, item, …?

Cuba kita selidiki makna kata di atas yang rasanya amat menarik jika dapat digunakan dalam penulisan kita.

  • ikon bermaksud imej, gambar, gambaran, lambang, contoh …
  1. Dr. Sheikh Muszaphar Shukor layak dijadikan ikon oleh pelajar-pelajar yang bercita-cita tinggi.
  • idola bermaksud orang yang sangat dipuja (artis, tokoh politik, ilmuwan)
  1. Seniman P. Ramlee tetap menjadi idola peminat-peminat seni tanah air walaupun kini muncul generasi artis baru.
  • interim bermaksud bersifat sementara..
  1. Fenomena remaja yang tergila-gilakan budaya asing hanya bersifat interim selari dengan pertambahan usia.
  • ironi bermaksud kesan sebalik daripada jangkaan awal ..
  1. Ironinya jika Dasar Pembangunan Negara ini tidak dihayati dengan bersungguh-sungguh, maka kaum bumiputera akan semakin ketinggalan.
  • item bermaksud perkara, benda, bentuk …
  1. Calon-calon perlu memilih satu daripada lima item soalan esei.

images (33)images (34)

Malu / malu-malu / kemaluan / kemalu-maluan…?

Kata bahasa Melayu sebenarnya sungguh dinamik dan boleh berubah-ubah maksud apabila melalui proses pengimbuhan atau penggandaan. Tapi, sesetengah kata, sukar diterima kerana telah dilabelkan dengan maksud tertentu. Cuba lihat maksud kata di bawah:-

  • malu > berasa aib, perasaan aib, hina apabila membuat sesuatu yang salah.
  • malu-malu > berasa segan.
  • memalui > menghormati, menaruh malu.
  • memalukan > memberi malu, menyebabkan malu.
  • kemaluan (1) > perihal malu, mendatangkan malu.
  • kemaluan (2) > alat kelamin
  • kemalu-maluan > berasa sangat malu, tersipu-sipu.

Bagi kata kemaluan, kebanyakan kita hanya terbayangkan maksud (2) iaitu alat kelamin dan kerana itulah ayat seperti di bawah dikatakan salah kerana penggunaan kata yang tidak betul.

  1. Jika Hang Tuah ada, sudah tentu dia dapat menghapuskan kemaluan kita.
  2. Kekalahan besar pasukan bola sepak negara kepada Kemboja memberikan kemaluan yang besar kepada peminat bola sepak tanah air.

MUNGKIN ada orang akan tersenyum sinis apabila membaca ayat di atas. Pada mereka yang jarang-jarang membelek kamus, mereka hanya terfikir yang satu itu sahaja. “Anu dalam Botol”….. tajuk filem?

images (3)images (4)images (5)

Guris / gores …?

Apakah maksud kata ‘guris’? Penulis cuba membelek kamus, namun tiada pun kata berkenaan!

Dalam penggunaan harian, kata guris sering digunakan orang sebagai maksud garis, kesan calaran dan juga menggambarkan hati yang terluka. Contoh penggunaannya:-

  1. Kereta cikgu kena guris.
  2. Gurisan itu sangat dalam.
  3. Hatiku kauguris luka.

SEBENARNYA penggunaan kata ‘guris’ dalam ayat-ayat di atas tidak tepat kerana tidak wujud sama sekali kata ‘guris’ dalam Kamus Dewan Edisi keempat.

SEPATUTNYA kata ‘guris’ itu digantikan dengan kata ‘gores’.

Tonggak, tunggak, togok,…?

Lihat maksud kata yang hampir sama bunyinya ini:-

  • tonggak = asas, tulang belakang, minum air dengan gelojoh
  • tunggak = hutang/bayaran yang belum dijelaskan
  • togok = batang kayu yang dibuang dahannya

Contoh ayat:-

  1. Amin menjadi tonggak keluarga selepas kematian ayah.
  2. Kerana terlalu dahaga dia menonggak air dari cerek itu.
  3. Dia belum dapat membayar hutangnya yang tertunggak.
  4. Togok kayu itu dibakar untuk mendapatkan arang.

Mewara-warakan / mewar-warkan / menguar-uarkan…?

Kita sering kali diperdengarkan perkataan-perkataan di atas sama ada melalui corong-corong radio, pengacara-pengacara majlis dan lain-lain. Yang menjadi persoalannya adakah semua perkataan itu betul dari segi ejaan ataupun penggunaannya?

Merujuk Kamus Dewan Edisi ke-4, maksud:-

  • mewara-warakan ialah pemberitahuan, pengumuman, pengisytiharan.
  • menguar-uarkan pula bermaksud pengumuman yang dibuat dengan meneriaknya kuat-kuat.
  • mewar-warkan ?????? > tak ada dalam KAMUS!!!!!

Yang menjadi peliknya ialah kenapa sesetengah daripada kita gemar menggunakan perkataan yang SALAH dan tidak tepat. ….. mungkin sifat ‘pak turut’ masih menebal atau mungkin memang tak tahu bahasa?

Keriting / kerinting…?

Kulitnya hitam manis dan rambutnya keriting / kerinting.

  • Yang mana satu yang betul, keriting ataupun kerinting?
  • Banyak orang lebih selesa menggunakan kata kerinting.
  • SEBENARNYA bagi maksud bergulung-gulung, ikal kecil-kecil pada rambut, yang BETULNYA ialah keriting’.

Pengembala / penggembala…?

Pengembala lembu itu ditangkap kerana terlibat dengan kegiatan pengedaran dadah.

  • Cuba teliti kata nama pengembala dalam ayat di atas.
  • Betulkah ejaannya begitu?
  • SEBENARNYA ejaan pengembala itu SALAH dan patut ditukar kepada PENGGEMBALA.

Lihat perbandingan di bawah:-

  1. gempur > penggempur bukannya pengempur
  2. ganti > pengganti bukannya penganti
  3. gandaan > penggandaan bukannya pengandaan
  4. galak > penggalak bukannya pengalak

Fahamkan….. kenapa penggembala bukannya pengembala?

  • Penggembala bermaksud orang yang memelihara atau menjaga ternakan seperti lembu, kerbau …..

Istilah komsas…?

  • Repitasi/Pengulangan: mengulangi kata, frasa, ayat yang sama dalam baris atau rangkap;
  • Terdapat 3 bentuk repitasi:-
  1. Anafora (pengulangan kata pada awal ayat)
  2. Responsi (pengulangan kata pada tengah ayat)
  3. Epifora (pengulangan kata pada akhir ayat)
  • Inversi: Pembalikan kata, frasa yang disengajakan oleh pengarang. Contoh:-
  1. ke laut aku pergi
  2. menari orang ke sana ke mari
  • Imej Alam: Menggunakan unsur-unsur alam seperti tumbuh-tumbuhan, haiwan dan alam semula jadi dalam sesuatu karya.

Istilah komsas…?

  • imbas muka = cara mengenang sesuatu kembali melalui pemerian, dialog, monolog atau monolog dalaman;
  • imbas muka = cara memberikan bayangan awal sesuatu peristiwa;
  • dialog = percakapan antara watak;
  • monolog = pengucapan/percakapan watak secara bersendirian;
  • monolog dalaman = kata hati watak;
  • watak dinamik = watak yang berkembang/berubah (aksi/fikiran)
  • watak pipih = watak yang tidak berkembang;

Penempatan / petempatan…?

Kata dasar bagi kata di atas ialah ‘tempat’. Tapi apabila mengalami proses pengimbuhan, sesuatu kata itu biasanya akan mengalami perubahan dari segi makna.

Maksud kata ‘penempatan’ ialah proses menempatkan atau memindahkan;

Maksud kata ‘petempatan’ pula ialah kawasan atau tempat / lokasi yang baru dibuka’

Contoh ayat:-

  • Proses penempatan mangsa banjir ke kawasan selamat berjalan lancar.
  • Penulis pernah bertugas di kawasan petempatan orang Iban.